Scope 12-keuring: wat je verzekeraar wil zien
Steeds vaker vraagt de verzekeraar om een Scope 12-rapport voor de zonnepanelen op je bedrijfsdak. Wat die keuring is, wat er gekeurd wordt en hoe je hem in één keer haalt.
Een facilitair manager zit met de verlenging van de brandpolis. In de mail van de verzekeraar staat één nieuwe vraag: "Is de PV-installatie op het dak geïnspecteerd volgens Scope 12? Graag ontvangen we het rapport." De panelen liggen er al een tijdje, de installateur is lang vertrokken en niemand weet precies wat er bedoeld wordt. Herkenbaar? De Scope 12-keuring is voor zonnepanelen op bedrijfsdaken een vaste vraag van verzekeraars geworden. Hieronder lees je wat die keuring inhoudt, waarom je verzekeraar erom vraagt en hoe je ervoor zorgt dat je installatie in één keer door de inspectie komt.
Wat is een Scope 12-keuring?
Scope 12 is de inspectieregeling voor zonnestroominstallaties binnen de SCIOS-certificatieregeling. SCIOS is een stichting die regelingen beheert voor inspecties aan technische installaties. Certificatie-instellingen voeren de regeling uit onder accreditatie, en de Raad voor Accreditatie houdt daar toezicht op.
Binnen SCIOS valt Scope 12 onder de deelregeling voor elektrisch materieel. Misschien ken je de buren al: Scope 8 is de veiligheidsinspectie van elektrische installaties op basis van NEN 3140, en Scope 10 de inspectie van elektrisch materieel op brandrisico op basis van NTA 8220. Scope 12 is speciaal voor zonnepanelen.
De regeling is er gekomen op initiatief van het Verbond van Verzekeraars, Holland Solar en inspectiebedrijven, via iKeur en Techniek Nederland. De aanleiding was helder: er kwamen in hoog tempo installaties bij, de kwaliteit van de aanleg wisselde sterk en de schadelast liep op. De technische basis, Technisch Document 18, werd op 3 april 2020 vastgesteld. Sindsdien is het meerdere keren bijgewerkt, de laatste versie per 1 januari 2025.
Waarom vraagt je verzekeraar om een Scope 12-inspectie?
Een Scope 12-keuring is geen wettelijke verplichting. Het is een eis die verzekeraars zelf kunnen stellen, en dat doen ze voor zakelijke installaties steeds vaker. Het Verbond van Verzekeraars noemt een goede inspectie bij oplevering en periodiek daarna "een must", en raadt aan om altijd vooraf met je verzekeraar te overleggen voordat er panelen op het dak komen. Afhankelijk van de situatie kan een verzekeraar aanvullende eisen stellen aan de installatie, aan het dak of aan het hele gebouw.
Het rapport is voor je verzekeraar het bewijs dat de installatie volgens de regels is aangelegd en dat eventuele gebreken zijn hersteld. Bij schade kan de verzekeraar ernaar vragen. Wat het voor jouw dekking betekent als dat rapport ontbreekt, staat in je polisvoorwaarden. Kijk daar dus eerst, of vraag het na bij je adviseur.
Voor vastgoedbeheerders speelt er nog iets. Panelen op een dak kunnen het risico van het gebouw veranderen, en vaak moet je dat melden bij de verzekeraar. Huurt een gebruiker het pand en legt die zelf panelen neer, dan is het verstandig om vooraf vast te leggen wie eigenaar is, wie verzekert en wie de keuring regelt. Dat voorkomt dat het rapport tussen huurder en verhuurder in valt.
Wat wordt er gekeurd bij Scope 12?
Scope 12 kent twee soorten inspecties. De eerste bijzondere inspectie (EBI) is in feite de opleverkeuring. Die kijkt naar de kwaliteit van de aanleg: is de installatie gebouwd volgens de geldende normen en de instructies van de fabrikant? De periodieke inspectie (PI) kijkt later vooral naar de staat van de installatie, en dus naar hoe die de tand des tijds doorstaat.
De inspecteur beoordeelt de installatie op basis van een visuele inspectie en een reeks metingen, zowel aan de gelijkstroomkant als aan de wisselstroomkant. Dat gaat van de panelen en de bekabeling op het dak tot de omvormers en de verdeelkast waar de installatie op aansluit. De grondslag ligt bij NEN 1010 en NEN-EN-IEC 62446-1.
Volgens SCIOS heeft de keuring naast de technische staat ook een risicocomponent. Daar vallen onder meer onder:
- de draagkracht van de bouwkundige constructie onder het extra gewicht
- de ventilatie van systemen die in het dak zijn geïntegreerd
- de brandbaarheid van de dakmaterialen rond de installatie
- de connectoren, de stekkers die panelen en kabels verbinden
Dat laatste punt klinkt klein, maar is het niet. Connectoren van verschillende merken die niet samen zijn getest, komen als bevinding in het rapport. Een slechte verbinding wordt warm, en warmte op een dak is precies wat je niet wilt. Bij de EBI kijkt de inspecteur ook naar zaken die bij een herkeuring niet terugkomen, zoals of er een constructieberekening en een ballastplan zijn en of die ook zo zijn uitgevoerd.
Wie mag een Scope 12-keuring uitvoeren?
Alleen inspectiebedrijven met een geldig SCIOS-certificaat, afgegeven door een geaccrediteerde certificatie-instelling. Een persoon met alleen een Scope 12-diploma mag geen SCIOS Scope 12-inspectie uitvoeren; SCIOS noemt dat zelfs misleidend. Het verschil tussen diploma en certificaat is dus wezenlijk. Op de website van SCIOS kun je nagaan of een bedrijf gecertificeerd is.
Na de inspectie wordt de keuring afgemeld bij SCIOS. Zijn er gebreken die direct gevaar opleveren, dan moeten er meteen maatregelen worden genomen, tot het uitschakelen van de installatie aan toe.
Hoe zorg je dat je installatie in één keer wordt goedgekeurd?
Een Scope 12-keuring haal je niet op de dag van de inspectie, maar in het ontwerp. De meeste bevindingen gaan terug op keuzes die maanden eerder zijn gemaakt: een dak dat niet is doorgerekend, een verdeler die het extra vermogen niet aankan, kabels die los over het dak liggen of connectoren die niet bij elkaar horen.
Daarom zit de keuring bij ons in hetzelfde traject als de rest. Bij zakelijke zonnepanelen doen we eerst de constructieve toetsing en maken we een leg- en ballastplan. De complete AC-zijde tot en met je hoofdverdeler valt in dezelfde opdracht, zie AC-installaties en elektrotechniek. De Scope 12-keuring zit in de prijs, niet als meerwerk achteraf, en je krijgt een opleverdossier met de keuringsrapporten en de documenten die je verzekeraar nodig heeft.
Hoe dat op schaal werkt, zie je bij Basic-Fit. Daar hebben we dak-PV opgeleverd op zo'n 70 vestigingen, van Den Helder tot Sittard, met per locatie een eigen constructieve toetsing, ballastplan en Scope 12-keuring, zodat de verzekering rond is. Voor een vastgoedportefeuille scheelt het veel als elke vestiging hetzelfde dossier krijgt.
Heb je al panelen liggen zonder rapport? Vraag dan eerst bij je installateur na of er bij oplevering een keuring is gedaan. Is dat niet zo, laat dan alsnog een gecertificeerd bedrijf inspecteren voordat de verzekeraar erom vraagt. Vraag je verzekeraar ook hoe vaak die een periodieke inspectie verwacht. Goed onderhoud tussendoor helpt: schone panelen, vrije ventilatie en monitoring die afwijkingen laat zien. Dat nemen we mee in onze service en O&M.
En als er ook een batterij naast staat?
Scope 12 gaat over de zonnepanelen. Voor batterijopslag heeft SCIOS een eigen inspectie aangekondigd, als module onder Scope 10. Het idee is dat een batterij dan altijd wordt meegenomen als die aanwezig is. Komt er bij jou een batterij bij, vraag je verzekeraar dan welke inspectie die verwacht.
Een Scope 12-keuring is uiteindelijk geen papieren hindernis. Het is een frisse blik van buiten op een installatie die 25 jaar of langer op je dak ligt, en die je verzekeraar het vertrouwen geeft dat er niets broeit. Wil je weten hoe dat er voor jouw dak uitziet, of je nu nog moet beginnen of al panelen hebt? Vraag de gratis quickscan aan. We kijken naar je dak, je aansluiting en je verbruik, en laten zien wat er nodig is voor een installatie die in één keer door de keuring komt.